|
otas jest najważniejszym kationem płynu wewnątrzkomórkowego oraz w mniejszej ilości znajduje się w płynie pozakomórkowym. Potas reguluje równowagę wodną organizmu i utrzymuje prawidłowy rytm serca oraz wpływa na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne. Ułatwia jasne myślenie polepszając zaopatrzenie mózgu w tlen, pomaga w usuwaniu produktów przemiany matrii. Jest niezbędny do syntezy białek, bierze także udział w metabolizmie węglowodanów.Ocenia się że organizm zawiera około 150 gramów potasu a stężenie potasu w krwi utrzymuje się w granicach od 3,7 do 5 mmol/l.
Niedobór
Do stanów niedoboru potasu w organizmie dochodzi w wyniku jego nadmiernej utraty przez przewód pokarmowy (długotrwałe wymioty, biegunka), nerki (niewydolność krążenia, niektóre choroby nerek, cukrzyca, stosowanie tiazydowych leków moczopędnych, kortykosteroidów), a także w marskości wątroby, alkoholizmie. Przy obniżeniu stężenia potasu obserwuje się:
-
zaparcie
-
utrata apetytu
-
skurcze jelit
-
nieregularne bicie serca
-
bóle głowy
-
dolegliwości mięśniowe
-
nadmierną suchość skóry
-
omdlenia
-
zaburzenia zachowania
-
uczucie znużenia
-
zaburzenia koncentracji
-
nerwowość
-
problemy ze snem
-
spowolniona reakcja na bodźce
-
pobudzenie
-
osłabienie
-
trądzik u dorastającej młodzieży
-
wydłużony czas gojenia się ran
Nadmiar
Nadmiar potasu przebiega często bezobjawowo. Wśród objawów mogących wystąpić u chorych należy wymienić:
- objawy nerwowo-mięśnniowe: nieprawidłowe odczuwanie bodźców, uczucie mrowienia ust i języka, skurcze mięśni, porażenia mięśni
- zaburzenia pracy serca
- niemiarowość serca
Źródła
Potas występuje powszechnie w większości produktów spożywczych, w roślinach strączkowych, orzechach, warzywach i owocach. Duże jego ilości zawierają owoce cytrusowe, banany, melon kantalupa, pestki słonecznika, liście mięty, zielone warzywa, pomidory, ziemniaki. Generalnie im pokarm uboższy w tłuszcze, tym bardziej bogaty w potas.
Dzienne zapotrzebowanie
Dzienne zapotrzebowanie na potas (mg/osoba) wg zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie
| Niemowlęta** |
0 - 0,5 0,5 - 1,0 |
350-925 425-1275 |
|
Dzieci** |
|
1 - 3 lat 4 - 6 lat 7 - 9 lat |
550-1650 550-1650 1000-3000 |
| Młodzież |
|
chłopcy 10-12 lat chłopcy 13 - 15 lat chłopcy 16 - 20 lat
dziewczynki 10-12 lat dziewczynki 13 - 15 lat dziewczynki 16 - 18 lat |
2000 2500 2500
2000 2500 2500 |
| Mężczyźni |
19 - 25 lat - aktywność fizyczna mała - aktywność fizyczna umiarkowana - aktywność fizyczna duża
26 - 60 lat - aktywność fizyczna mała - aktywność fizyczna umiarkowana - aktywność fizyczna duża
powyżej 60 lat |
3500 3500 3500
3500 3500 3500
3500 |
| Kobiety |
19 - 25 lat - aktywność fizyczna mała - aktywność fizyczna umiarkowana - aktywność fizyczna duża
26 - 60 lat - aktywność fizyczna mała - aktywność fizyczna umiarkowana - aktywność fizyczna duża
ciężarna - II połowa ciąży karmiąca powyżej 60 |
3500 3500 3500
3500 3500 3500
3500 3500 3500 |
** Zalecenia dla niemowląt oparte są na średniej zawartości sodu, potasu i chloru w 1000 ml mleka kobiecego (dolna granica rozrzutu). Zalecenia dla dzieci od 1 do 9 lat przedstawiono w granicach od-do, pierwsza wartość jest minimalną zalecaną ilością dziennego spożycia dla danego pierwiastka, druga wartość jest poziomem bezpiecznym.
|