 od jest niezbędny dla prawidłowego działania tarczycy. Jod wpływa na tarczycę będąc składnikiem produkowanych przez nią hormonów: tyroksyny i trójjodotyroniny, które regulują przemiany energetyczne, wzrost, rozmnażanie, syntezę białek, rozwój i pracę mózgu oraz układu nerwowego. Pomaga w utrzymaniu zdrowej skóry, włosów, paznokci i zębów. W ciele człowieka znajduje się od 15 do 30 miligramów jodu z czego dwie trzecie ogólnej ilości jodu znajduje się w tarczycy.
Niedobór
Niedobór jodu prowadzi do niedoczynności tarczycy i powstania na szyi wola endemicznego. W przebiegu niedoczynności tarczycy obserwuje się:
-
zmęczenie i brak energii,
-
zaburzenia pamięci i sprawności intelektualnej,
-
depresję,
-
dreszcze,
-
bóle stawów,
-
upośledzenie słuchu,
-
wypadanie włosów,
-
podatność na przeziębienia i infekcje dróg oddechowych,
-
objawy przyspieszonego starzenia się
-
przyrost masy ciała
Stany niedoboru jodu w okresie ciąży mogą prowadzić do niedorozwoju płodu, zarówno fizycznego jak i umysłowego, zwanego kretynizmem.
Nadmiar
Nie są znane objawy zatrucia czy nadmiaru jadu spowodowane jodem naturalnym. Dopiero ponad dwudziestokrotne przekraczanie dawek jest szkodliwe i doprowadza do nadczynności tarczycy i powstawanie wola. Stan ten objawia się nadpobudliwością, przyspieszonem pracy serca, przyspieszonym metabolizmem, nieodpornością na podwyższoną temperaturę, chudnięciem, niepokojem i wytrzeszczem oczu.
Źródła
Jod występuje w wodzie, powietrzu (zwłaszcza w okolicach nadmorskich), w glebie, a więc również w produktach roślinnych wyhodowanych na bogatym w jod podłożu. Bogatym źródłem jodu są ryby morskie, owoce morza oraz sól nie oczyszczona lub jodowana, drożdże, morszczyn, cebula.
Dzienne zapotrzebowanie
Dzienne zapotrzebowanie na jod (μg/osoba) wg zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie.
| Niemowlęta |
0 - 0,5
0,5 - 1,0 |
40
50 |
|
Dzieci |
|
1 - 3 lat
4 - 6 lat
7 - 9 lat |
70
90
120 |
| Młodzież |
|
chłopcy 10-12 lat
chłopcy 13 - 15 lat
chłopcy 16 - 20 lat
dziewczynki 10-12 lat
dziewczynki 13 - 15 lat
dziewczynki 16 - 18 lat |
150
150
160
150
150
160 |
| Mężczyźni |
19 - 25 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża
26 - 60 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża
powyżej 60 lat |
160
160
160
160
160
160
160 |
| Kobiety |
19 - 25 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża
26 - 60 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża
ciężarna - II połowa ciąży
karmiąca
powyżej 60 |
160
160
160
160
160
160
180
200
160 | |
